สำรวจจักรวาลการเรียนรู้ ด้วยเครื่องมือ 3L

สำรวจจักรวาลการเรียนรู้ ด้วยเครื่องมือ 3L

เครื่องมือ 3Learning component (3L)

เคยเป็นกันมั้ยครับ เวลาออกแบบเกม เราก็มีเป้าหมายในใจแล้วว่าจะเล่าเรื่องอะไร
แต่พอออกแบบจริงๆ กลับเลือกไม่ถูกว่าจะเป็นแบบเกมไหนดี

จะเป็นแนวสืบสวนเหมือน spyfall หรือแนววางแผนแบบ sushigo เพราะการเล่นทุกแบบก็น่าสนใจพอๆกัน หรือตอนที่เราเอาเกมไปทดสอบแล้วเกมดูเครียดมากแต่คนเล่นก็ดูจะชอบ แล้วแบบนี้มันดีหรือไม่ดีอย่างไร

สำหรับ Deschooling Game เราคิดว่าเรื่องนี้เกิดจากการที่เรามองเป้าหมายการเรียนรู้ เพียงแค่เนื้อหาที่ต้องการจะเล่า แต่เราลืมมองวิธีการเล่า และความรู้สึกของเรื่องที่เล่า เหมือนเรามีบทหนัง แต่เราไม่มีไอเดียเลยว่าเราจะถ่ายมันเป็นละครหรือเป็นแอนิเมชั่น แล้วหนังเรื่องนี้มันจะเป็นหนังเศร้าหรือหนังตลก โดยที่บทหนังที่เรามีก็ไม่ได้มีบอกไว้ด้วย

ในบทความนี้เราจะมาพาไปดูว่าเราจะทำอย่างไรให้การตั้งเป้าหมายการเรียนรู้ของเรานั้นครบถ้วน-รอบด้านมากยิ่งขึ้นโดยจะพาไปดูตั้งแต่ไอเดียไปถึงการใช้งาน โดยเครื่องมือในบทความ “ไม่ใช่แค่” นักออกแบบเกมเพื่อการเรียนรู้เท่านั้นที่ใช่ได้ แต่คุณครู/นักการเรียนรู้ ที่ต้องออกแบบสื่อการสอน หรือนักออกแบบเกมที่ต้องการถ่ายถอดประสบการณ์ความสนุก หรือใครก็ตามที่มีเรื่องอยากจะเล่าก็สามารถใช้เครื่องมือนี้ได้

เครื่องมือ 3L หรือ 3 องค์ประกอบของการเรียนรู้
เราสามารถเปรียบเทียบการเรียนรู้ได้กับการสำรวจจักรวาล โดยมีผู้เรียนเป็นจรวด ที่เดินทางจากโลกไปสู่ดวงดาวจุดหมาย

3 องค์ประกอบของการเรียนรู้

โดยที่ดวงดาวจุดหมายที่ผู้เรียนจะเดินทางไปนั้นก็คือ Learning Issue(LI) หรือ ประเด็นการเรียนรู้ ประเด็นการเรียนรู้ก็คือเนื้อหาที่เราต้องการจะสื่อสาร ไม่ว่าจะเป็นเรื่องประวัติศาสตร์อยุธยา สมการเชิงเส้น Demand-Supply ในการนำไปใช้งาน Learning Issue จะเป็นเหมือนธีมหลักที่จะบอกว่าเกมจะเล่าเกี่ยวกับเรื่องอะไร

แต่ผู้เรียนจะเดินทางจากโลกไปดวงดาวที่เป็นเป้าหมายได้อย่างไรนั้น ขึ้นกับLตัวถัดไป นั้นคือ Learning Process(LP) หรือกระบวนการเรียนรู้ เช่นการวิเคราะห์ การเชื่อมโยง การสร้างสรรค์ การตั้งคำถาม การวางแผน หรือเทียบกับจักรวาลการเรียนรู้ Learning Process ก็คือวิธีการต่างๆในการลากเส้นทางของจรวดจากโลกไปสู่ดวงดาว 

Learning Process นั้นเป็นสิ่งที่สำคัญมาก เพราะ Learning Process จะทำให้เราสามารถออกแบบ Action ของการเรียนรู้ที่ผู้เรียนจะได้ลงมือทำได้อย่างชัดเจนมากขึ้น เช่นเมื่อเลือกเกมที่จะนำมาเป็นต้นแบบในการออกแบบ หากมี Learning Process ไว้แล้ว ก็จะสามารถเลือกเกมที่มีกลไกตอบโจทย์ได้มากขึ้น เช่นถ้าเราต้องการให้ผู้เรียนเรียนรู้ด้วยวิธีการ วิเคราะห์ เราก็จะเลือกเกมที่จะเป็นต้นแบบเฉพาะเกมที่มีการวิเคราะห์ เช่น Spyfall, CSfile, Insider แต่เกมอย่างSpot It ซึ่งไม่ได้ใช้การวิเคราะห์ แต่เป็นการสังเกตเราก็ไม่จำเป็นต้องเลือกมาเป็นต้นแบบในเกมของเรา

สุดท้ายคือบรรยากาศของอวกาศและดาวต่างๆระหว่างการเดินทาง หรือที่เรียกว่า Learning Mood (LM) หรือ บรรยากาศของการเรียนรู้ ซึ่งก็คือความรู้สึกของผู้เรียนระหว่างเล่นเกมหรือเรียนรู้ เช่นรู้สึก เฮฮา ปลอดภัย ตลก สงสัย หรือเป็นบรรยากาศของกระบวนการเรียนรู้ เช่น ต้องใช้ความรวดเร็ว ต้องใช้ความร่วมมือกัน 

Learning Mood เป็นอีกสิ่งที่คนมักมองข้าม เพราะเป็นเรื่องของความรู้สึกที่ไม่ใช่เนื้อหาหลักที่ต้องการจะสื่อสาร แต่ที่ Deschooling Game มองว่า Learning Mood เป็นสิ่งสำคัญก็เพราะความรู้สึกและบรรยากาศที่เหมาะสมนั้น จะทำให้ผู้เรียนยิ่ง “อิน” กับเนื้อหานั้นได้มากยิ่งขึ้นกว่าเนื้อหาอย่างเดียว ความอินในที่นี้ก็คือการที่ผู้เรียนรู้สึกว่าได้เป็น หรือได้เจอประสบการณ์นั้นๆด้วยตัวของตัวเองจริงๆ เช่นเกมที่ต้องคุยกันถึงเรื่องความรู้สึก ในเกมที่เลือก Learning Mood ให้ผู้เล่นรู้สึกปลอดภัยนั้น ก็สามารถทำให้ผู้เล่นรู้สึกยินดีและเต็มใจที่จะมีประสบการณ์ร่วมกับการบอกความรู้สึกของตัวเองมากกว่าเกมที่มีความเฮฮาอย่างเดียว

ส่วนการใช้งานเครื่องมือนี้นั้นง่ายแสนง่าย เพียงแค่ก่อนจะออกแบบเกมหรือสื่อการสอน ลองถามตัวเองด้วย 3 คำถามนี้

  1. “ประเด็น”ที่ผู้เรียนต้องได้เรียนรู้คืออะไร ?
  2. แล้วจะให้ผู้เรียนรู้ประเด็นนี้ด้วยการ“วิธีการ”ใด ?
  3. ผู้เรียนต้องอินกับประเด็นนี้ด้วย“ความรู้สึก/บรรยากาศ”อย่างไร ?


แล้วเราก็จะได้เป้าหมายการเรียนรู้ที่ครบทั้งประเด็น วิธีการ และความรู้สึก ที่ต้องถ่ายถอดให้ผู้เรียน/ผู้เล่นของเรา และเมื่อออกแบบเกมเสร็จ แล้วนำเกมที่ออกแบบไปทดสอบ ก็อย่าลืมกลับมาเช็คกับเป้าหมายที่เราตั้งไว้ว่า ประเด็น วิธีการ และความรู้สึก ตรงกับที่เราต้องการตามเป้าหมายแล้วหรือยัง เพื่อให้เกมของเราสามารถสื่อสารประสบการ์ณการเรียนรู้ได้อย่างครบถ้วนในทั้ง 3 องค์ประกอบของการเรียนรู้ ตามที่เราต้องการให้ผู้เรียนได้เรียนรู้

ออกแบบเครื่องมือ : แดนไท สุขกำเนิด Deschooling Game

บทความ : แดนไท สุขกำเนิด Deschooling Game


ภาพประกอบ : แดนไท สุขกำเนิด Deschooling Game

Facebook : Deschooling Game – ความสนุกปลุกการเรียนรู้

No Comments

Post A Comment